Pierwsza wzmianka o Lądzie, słowiańskim grodzie strzegącym przeprawy przez Wartę, pochodzi z 1136 roku. Cystersi przybyli tu z Łekna około 1175 roku. Klasztor powstał jako książęca fundacja Mieszka III Starego.
Klasztor w Lądzie jest modelowym przykładem opactwa cysterskiego pod względem miejsca lokacji przy ważnym szlaku i z dala od ośrodków miejskich, osadzony w naturalnym krajobrazie. Należy ono do grupy najstarszych klasztorów na ziemiach polskich.
