NATURALNA POLSKA Świetokrzyskie zamki i pałace Zamki, pałace, dwory

Zamek Królewski w Chęcinach

Wiatr, który od siedmiu stuleci hula po wapiennym grzbiecie Góry Zamkowej w Chęcinach, pamięta czasy, gdy po kamiennych dziedzińcach stąpały królewskie buty, a w lochach pobrzękiwały ciężkie łańcuchy. Stojąc u stóp tej potężnej warowni, łatwo uwierzyć, że kamienie naprawdę potrafią opowiadać.
Wszystko zaczęło się na przełomie XIII i XIV wieku, w niespokojnych latach rozbicia dzielnicowego. Wapienna skała, stroma i niedostępna, wydawała się wymarzonym miejscem na twierdzę, której nikt nie zdoła zdobyć. Najpierw umocnienia wznieśli tu najpewniej biskupi krakowscy, lecz szybko zamek przejął Władysław Łokietek – władca niewysokiego wzrostu, ale wielkiego ducha, który mozolnie sklejał rozbite królestwo w jedną całość. To właśnie tutaj, w Chęcinach, zwoływał wiece rycerskie i możnowładcze, radząc nad przyszłością Polski, stąd też wyruszył pod Płowce, by stawić czoła Krzyżakom.

Prawdziwy blask nadał jednak warowni jego syn, Kazimierz Wielki. Król, który „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”, rozbudował zamek i uczynił z niego jedną z najważniejszych twierdz w kraju. Dwie smukłe, okrągłe wieże strażnicze i potężna czworoboczna baszta strzegły nie tylko okolicy, ale i królewskiego skarbca. Gdy na Kraków lub Gniezno padał cień niepokoju, to właśnie za grube mury Chęcin wywożono koronne klejnoty i bezcenne dokumenty.
Zamek miał też swoje mroczne oblicze – był więzieniem stanu, z którego nie sposób było uciec. W ciemnych lochach siedział tu m.in. Andrzej Wingold, przyrodni brat króla Władysława Jagiełły, a po wielkiej wiktorii pod Grunwaldem zamknięto tu samego Michała Küchmeistra von Sternberga, późniejszego wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego. Kamienne ściany tłumiły westchnienia jeńców, podczas gdy na górze toczyło się wielkie życie dworskie.

Najbarwniejszy, a zarazem najbardziej tajemniczy rozdział napisała w Chęcinach w XVI wieku królowa Bona Sforza. Włoska monarchini, obdarzona niezwykłym temperamentem i zmysłem politycznym, upodobała sobie tutejszą warownię na swoją rezydencję po śmierci męża, Zygmunta Starego. Mówi się, że to jej poleceniem wykuto głęboką studnię w litej skale. Gdy wreszcie postanowiła wrócić do rodzinnego Bari we Włoszech, wywiozła z Chęcin gigantyczny majątek. Legenda głosi, że podczas przeprawy przez rzekę Nidę pod ciężarem wozów załamał się most, a część królewskich skarbów poszła na dno – i do dziś w księżycowe noce duch Bony w białej szacie pojawia się na murach zamku, pilnując ukrytych kosztowności.
Złota era skończyła się jednak gwałtownie w XVII wieku. Najpierw warownię zniszczyły wojska rokoszan Mikołaja Zebrzydowskiego, potem nadszedł krwawy potop szwedzki, a na początku XVIII wieku dzieła zniszczenia dokończyli żołnierze księcia Jerzego Rakoczego i wojska saskie. Dachy runęły, komnaty opustoszały, a miejscowa ludność zaczęła rozbierać mury na budulec. Królewska duma zamieniła się w milczącą ruinę.

Dziś Zamek Królewski w Chęcinach znów patrzy z góry na świętokrzyskie lasy i wzgórza. Odrestaurowane wieże pozwalają spojrzeć na świat z tej samej perspektywy, z której niegdyś patrzyli Łokietek, Kazimierz Wielki i królowa Bona – i choć w skarbcu nie ma już królewskiego złota, największym skarbem pozostała tu sama historia, zaklęta w białym wapieniu.

Loading

Podobne posty